ნარკოლოგი ზურაბ სიხარულიძე აცხადებს, რომ საქართველოში ახალი ნარკოტიკი გამოჩნდა, რომლის გამოყენებაც ჯანმრთელობის მძიმე რისკებთანაა დაკავშირებული.

ზურაბ სიხარულიძის თქმით, ნარკოტიკი ინტესიურად იყიდება ტელგრამ არხებზე. როგორც ნარკოლოგი ამბობს, ნივთიერებები შეიძლება გაცილებით ძლიერი და ბევრად უფრო საშიში იყოს. მათი გამოყენება დაკავშირებულია მძიმე ჯანმრთელობის რისკებთან.

„გაფრთხილება!
საქართველოში გამოჩნდა და ძაან ინტესიურად იყიდება ტელგრამ არხებზე ახალი, ძალიან ძლიერი სინთეზური კანაბინოიდი („სპაისის“ ტიპის ნივთიერება). ასევე, k2 სახელით იყიდება.

სინთეზური კანაბინოიდები (Synthetic Cannabinoids) წარმოადგენს ლაბორატორიულად შექმნილ ქიმიურ ნივთიერებებს, რომლებიც მოქმედებენ ტვინის იმავე რეცეპტორებზე, რომლებზეც კანაფის (მარიხუანას) მთავარი ფსიქოაქტიური კომპონენტი – THC. მიუხედავად ამისა, მათი მოქმედება გაცილებით ძლიერი, არაპროგნოზირებადი და ხშირად სიცოცხლისთვის საშიშია.

ეს ნივთიერებები მსოფლიოს სხვადასხვა ქვეყანაში იყიდებოდა ისეთი სახელწოდებებით, როგორიცაა “Spice”, “K2”, “Black Mamba”, “Scooby Snax”, “AK-47”, “Joker” და სხვა. ისინი ხშირად წარმოდგენილია, როგორც „ბალახოვანი ნარევი“ ან „ლეგალური ალტერნატივა მარიხუანას“, თუმცა რეალურად მათი მოხმარება მძიმე საფრთხეს უქმნის ჯანმრთელობას.

რა არის სინთეზური კანაბინოიდი?

სინთეზური კანაბინოიდები არის ადამიანის მიერ ქიმიურად შექმნილი ნაერთები, რომლებიც სპეციალურად არის დამზადებული კანაფის ეფექტის იმიტაციის მიზნით.

მათი გავრცელების ერთ-ერთი ყველაზე გავრცელებული ფორმაა:

• გამხმარი მცენარეული მასა, რომელზეც დატანილია ქიმიური ნივთიერება;
• ფხვნილი;
• სითხე ელექტრონული სიგარეტებისთვის (ვეიპი).

მომხმარებელმა ხშირად არ იცის, კონკრეტულად რომელი ქიმიური ნივთიერებაა პროდუქტში, რადგან შემადგენლობა მუდმივად იცვლება.

როგორ მოქმედებს ორგანიზმზე?

სინთეზური კანაბინოიდები მოქმედებენ ტვინის CB1 და CB2 რეცეპტორებზე, თუმცა მათი უმეტესობა ამ რეცეპტორებს ბევრად უფრო ძლიერად უკავშირდება, ვიდრე ბუნებრივი THC.

შედეგად შესაძლებელია განვითარდეს:

• ძლიერი ეიფორია;
• ცნობიერების დაბინდვა;
• დროისა და სივრცის აღქმის დარღვევა;
• ჰალუცინაციები;
• პანიკური შეტევა;
• აგრესიული ქცევა;
• მძიმე ფსიქოზი.

ყველაზე გავრცელებული სიმპტომები

სინთეზური კანაბინოიდების მოხმარების შემდეგ შეიძლება გამოვლინდეს:

• გულისცემის აჩქარება;
• მაღალი არტერიული წნევა;
• ძლიერი შფოთვა;
• პანიკური შეტევა;
• თავბრუსხვევა;
• კუნთების კანკალი;
• ძლიერი ოფლიანობა;
• გულისრევა და ღებინება;
• დაბნეულობა;
• მეხსიერების დარღვევა;
• მეტყველების გაძნელება;
• ჰალუცინაციები.

მძიმე შემთხვევებში შესაძლებელია:

• კრუნჩხვები;
• გონების დაკარგვა;
• კომა;
• სუნთქვის უკმარისობა;
• გულის გაჩერება.

რატომ არის „სპაისი“ უფრო საშიში, ვიდრე მარიხუანა?

ბუნებრივ კანაფში THC-ის რაოდენობა შედარებით პროგნოზირებადია, ხოლო სინთეზური კანაბინოიდები:

• ხშირად ასეულჯერ უფრო ძლიერია;
• მოქმედება სრულიად არაპროგნოზირებადია;
• თითოეულ პარტიაში განსხვავებული ქიმიური შემადგენლობაა;
• ხშირად შეიცავს რამდენიმე სხვადასხვა ძლიერ ნივთიერებას ერთდროულად.

ამ მიზეზით, ერთი და იგივე პროდუქტის ორი მოხმარებაც კი შეიძლება სრულიად განსხვავებული შედეგით დასრულდეს.

დამოკიდებულება

სინთეზური კანაბინოიდები იწვევს როგორც:

• ფსიქოლოგიურ,
• ასევე ფიზიკურ დამოკიდებულებას.

რეგულარული მოხმარების შეწყვეტისას შესაძლოა განვითარდეს:

• ძლიერი შფოთვა;
• უძილობა;
• გაღიზიანება;
• დეპრესიული განწყობა;
• ოფლიანობა;
• კანკალი;
• ძლიერი სურვილი ნივთიერების ხელახლა მიღების.

გრძელვადიანი შედეგები

ხანგრძლივმა გამოყენებამ შეიძლება გამოიწვიოს:

• მეხსიერების დაქვეითება;
• კონცენტრაციის გაუარესება;
• მუდმივი შფოთვითი აშლილობები;
• დეპრესია;
• ფსიქოზი;
• თირკმლის დაზიანება;
• ღვიძლის დაზიანება;
• გულ-სისხლძარღვთა დაავადებების რისკის ზრდა.

ზოგიერთ შემთხვევაში ფსიქიკური დარღვევები შეიძლება დიდი ხნით შენარჩუნდეს ნივთიერების შეწყვეტის შემდეგაც.

ზედოზირება

სინთეზური კანაბინოიდებით ზედოზირება წარმოადგენს გადაუდებელ სამედიცინო მდგომარეობას.

საფრთხის ნიშნებია:

• გონების დაკარგვა;
• ძლიერი კრუნჩხვები;
• სუნთქვის გაძნელება;
• ძლიერი აგრესია;
• უკონტროლო ქცევა;
• გულმკერდის ტკივილი.

ასეთ შემთხვევაში აუცილებელია სასწრაფო სამედიცინო დახმარების გამოძახება.

რატომ არის რთული მათი აღმოჩენა?

ბევრი სინთეზური კანაბინოიდი არ ვლინდება ჩვეულებრივი ნარკოტესტებით.

მწარმოებლები მუდმივად ცვლიან ნივთიერებების ქიმიურ ფორმულას, რათა:

• თავიდან აიცილონ სამართლებრივი კონტროლი;
• არ გამოვლინდნენ სტანდარტული ლაბორატორიული ტესტებით.

ამიტომ ხშირად საჭიროა სპეციალიზებული ტოქსიკოლოგიური კვლევა.

სამართლებრივი ასპექტი

ბევრ ქვეყანაში სინთეზური კანაბინოიდების წარმოება, გავრცელება და ფლობა აკრძალულია. მიუხედავად ამისა, ქიმიური ფორმულების მუდმივი ცვლილების გამო, ბაზარზე რეგულარულად ჩნდება ახალი ვარიანტები, რაც სამართლებრივ კონტროლს ართულებს.

პრევენცია

სინთეზური კანაბინოიდების თავიდან აცილების საუკეთესო გზა მათი საერთოდ არმოხმარებაა. განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია ახალგაზრდების ინფორმირება, რადგან აღნიშნული ნივთიერებები ხშირად იყიდება შეცდომაში შემყვანი რეკლამით, თითქოს ისინი უსაფრთხო ან „ლეგალური“ ალტერნატივაა.

დასკვნა

სინთეზური კანაბინოიდები („სპაისი“, K2) წარმოადგენს ერთ-ერთ ყველაზე საშიშ ფსიქოაქტიურ ნივთიერებათა ჯგუფს. მიუხედავად იმისა, რომ ისინი ხშირად მარიხუანის შემცვლელად იყიდება, მათი ეფექტი გაცილებით ძლიერი, არაპროგნოზირებადი და სიცოცხლისთვის საშიშია. მათმა მოხმარებამ შეიძლება გამოიწვიოს მძიმე ფსიქიკური და ფიზიკური გართულებები, დამოკიდებულება, ორგანოთა დაზიანება და, ზოგიერთ შემთხვევაში, ფატალური შედეგიც. საზოგადოების ინფორმირება და პრევენცია ამ პრობლემასთან ბრძოლის მნიშვნელოვანი ნაწილია.

ილია ბოჭორიშვილი

ვებგვერდის ადმინისტრატორი.

lawhub.ge